Tầm soát đái tháo đường thai kỳ
Ngày đăng:23.12.2020
Đái tháo đường thai kỳ được định nghĩa là bất kỳ tình trạng rối loạn dung nạp glucose huyết tương nào lần đầu tiên phát hiện trong thai kỳ, không loại trừ ĐTĐ trước đó không được phát hiện và cũng phân biệt sau sinh có còn tăng glucose huyết tương hay không.

1. Đối tượng cần tầm soát đái tháo đường trong thai kỳ.

Nên thực hiện tầm soát cho tất cả thai phụ, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ

  • Các yếu tố nguy cơ:
  • ≥ 35 tuổi
  • BMI trước mang thai ≥ 23
  • Hội chứng buồng trứng đa nang
  • Tiền sử ĐTĐ trong gia đình thế hệ thứ nhất
  • Tiền sử thai lưu
  • Tiền sử sinh con to ≥ 4000g
  • Tiền sử ĐTĐTK trong lần mang thai trước
  • Tăng huyết áp (140/90 mmHg hay đang điều trị THA)
  • Đa thai
  • Tăng cân quá mức (> 20kg hay > 3kg/tháng)
  1. Thời điểm tầm soát đái tháo đường thai kỳ:
  • Lần khám thai đầu tiên: Cần đánh giá nguy cơ của ĐTĐTK ngay lần khám thai đầu tiên cho tất cả các thai phụ.
  • Nếu là nhóm nguy cơ nên thực hiện nghiệm pháp tầm soát 75g glucose ngay.
  • Nếu không thuộc nhóm nguy cơ  xét nghiệm glucose huyết tương lúc đói hoặc bất kỳ.
  • Khi thai 24 - 28 tuần: Tất cả mọi thai phụ từ tuần thứ 24 - 28 của tuổi thai đều cần được làm nghiệm pháp 75g glucose để tầm soát ĐTĐTK và thời điểm này được xem là thời điểm chuẩn, tốt nhất cho phát hiện bất thường chuyển hóa carbohydrate trong thai kỳ. Thực hiện Nghiệm pháp dung nạp 75 gram Glucose - 2 giờ.

3. Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán đái tháo đường trong thai kỳ.

  • Nghiệm pháp dung nạp glucose 75gam - 2 giờ. Hiệp hội quốc tế của các nhóm nghiên cứu ĐTĐ và thai kỳ (IADPSG) và WHO khuyến cáo sử dụng phương pháp một bước này.

* Phương pháp thực hiện xét nghiệm 1 bước 75 gam Glucose (với máu tĩnh mạch)

  • Lấy 2ml máu tĩnh mạch, định lượng glucose trong huyết tương lúc đói trước khi làm nghiệm pháp.
  • Cho thai phụ uống ly nước pha với 75g glucose khan, uống trong vòng 5

phút.

  • Lấy 2ml máu tĩnh mạch, định lượng glucose trong huyết tương ở 2 thời

điểm 1 giờ và 2 giờ sau uống nước glucose.

Ghi chú: Trong thời gian làm nghiệm pháp thai phụ không ăn uống gì thêm, được

ngồi nghỉ ngơi trong phòng làm nghiệm pháp hoặc đi lại nhẹ nhàng trong khuôn

viên bệnh viện trong thời gian làm nghiệm pháp

4. Hướng dẫn thai phụ.

  • Ba ngày trước khi tiến hành nghiệm pháp chẩn đoán, không ăn chế độ ăn có quá nhiều glucid cũng như không ăn kiêng nhằm tránh ảnh hưởng nghiệm pháp.
  • Nhịn đói 8 - 12 giờ trước khi làm nghiệm pháp.

5. Tầm soát dựa trên yếu tố nguy cơ của thai phụ.

  • Nhóm nguy cơ cao: Ngay lần khám thai đầu tiên: Xét nghiệm glucose huyết tương đói hay glucose huyết tương bất kỳ (Áp dụng tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường như người không có thai ).

Bảng 1: Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường

Xét nghiệm

Kết quả

Xử trí

Glucose huyết tương bất kỳ

≥ 200mg% (11,1mmol/L)

Chẩn đoán: Đái tháo đường

Giới thiệu khám Nội tiết

Glucose huyết tương đói

Glucose huyết tương đói ≥126 mg/dL (7,0 mmol/L)

 

Nếu glucose huyết tương đói <126 mg/dL (7.0 mmol/L) hay glucose huyết tương bất kỳ < 200mg% (11.1 mmol/L): thực hiện nghiệm pháp dung nạp 75g glucose ở ngay lần khám sau đó (theo đúng qui cách).

  • Nhóm nguy cơ thấp: Thực hiện nghiệm pháp dung nạp 75g glucose lúc thai
    24- 28 tuần.

Bảng 2: Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường qua test 75g glucose.

Giờ

Glucose huyết tương (mg/dl hay mg%)

Glucose huyết tương (mmol/l)

Đói

≥ 92

≥ 5,1

1 giờ

≥ 180

≥ 10,0

2 giờ

≥ 153

≥ 8,5

 

Nếu có từ 1 giá trị lớn hơn hay bằng là chẩn đoán Đái tháo đường thai kỳ.

 

                                            BS. Phan Thị Thu Thủy – Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Đồng Tháp

 

 Cổng Thông Tin Điện tử Công An tỉnh Kiên Giang
Sinh con lần đầu là gái, sinh con lần 2 bạn mong muốn có con trai hay con gái?
  Con trai

  Con gái

  Trai hay gái, con nào cũng như nhau


Đang Online: 11
Online trong ngày: 144
Online trong tháng: 5110
Tổng lượt truy cập: 483985